เรื่องราวของลิงลพบุรี

 

 

                                                                                      นายจารุพงศ์  พลเดช

                                                                                              ประธานมูลนิธิเพื่อลิงลพบุรี

 

     เมื่อหลายเดือนที่ผ่านมา ทางสำนักงานปศุสัตว์จังหวัดลพบุรีได้จัดทำแผ่นพับแสดงเรื่องราวของลิงลพบุรีเอาไว้เพื่อเผยแพร่ข้อมูลแก่สาธารณชนโดยทั่วไปให้ได้รับทราบข้อมูลของลิงลพบุรี และทางมูลนิธิเพื่อลิงลพบุรีได้เป็นส่วนหนึ่งในการสนับสนุนการจัดทำแผ่นพับดังกล่าวเพื่อให้ข้อมูลของสำนักงานปศุสัตว์จังหวัดลพบุรีเผยแพร่ออกไปในวงกว้าง   ผมจึงขอนำบางส่วนของแผ่นพับมาเผยแพร่  ขยายความต่อสาธารณชน ดังนี้

     ลพบุรีมีตำนานเกี่ยวกับลิงที่เล่าสืบกันมายาวนาน  มีโบราณสถานและสถานที่เชื่อมโยงเกี่ยวกับลิงหนุมานทหารเอกของพระรามหลายแห่งเช่น      เขาสมอคอน      เขาสามยอด       ศาลลูกศร     ทุ่งพรหมาสตร์      ดินสีขาวหรือดินสอพอง     และยังเชื่อมโยงลิงกับศาลพระกาฬอันเป็นโบราณสถานที่เคารพบูชาของประชาชนทั่วไป  มีฝูงลิงอาศัยอยู่เป็นจำนวนมาก   คล้ายกับเป็นกำลังพลคอยเฝ้าองค์พระนารายณ์สี่กรที่ประดิษฐานอยู่ภายในศาล  จนลิงเหล่านี้ถูกขนานนามว่า   ลิงเจ้าพ่อ หรือ ลิงศาลพระกาฬ   ลิงจึงเปรียบเสมือนเป็นสัญลักษณ์ของจังหวัดลพบุรี  คนลพบุรีไม่ว่าไปที่ใด  ผู้คนก็มักเรียกขานว่าเป็น   คนเมืองลิง

    จำนวนของลิงลพบุรี  ได้ระบุไว้ว่า มีลิงทั้งหมด   9,193  ตัว  โดยเป็นลิงอาศัยอยู่ในเขตอำเภอเมือง  (เมืองเก่า)  จำนวน  2,165  ตัว  อำเภอท่าวุ้ง  จำนวน   2,700  ตัว   อำเภอบ้านหมี่  1,603 ตัว   อำเภอโคกสำโรง  6 ตัว      อำเภอชัยบาดาล  2,000  ตัว       อำเภอลำสนธิ  /201  ตัว    อำเภอพัฒนานิคม  518  ตัว   สำหรับลิงในเขตเมืองเก่าในเขตอำเภอเมือง  ยังมีอยู่ที่ พระปรางค์สามยอด  จำนวนลิง   1,154  ตัวรวมกับที่ศาลพระกาฬ  ลิงบริเวณมาลัยรามา  463 ตัว ลิงตึกฝั่งย่านการค้า  (ท่ารถตู้/ศูนย์การค้าเซ็นเตอร์ถึงปรางค์แขก)  จำนวน  298  ตัว  ลิงบริเวณตึกฝั่งโรงแรมเมืองทอง/ตลาดมโนราห์ 250 ตัว

     พฤติกรรมของลิงในจังหวัดลพบุรี    แบ่งออกเป็นสองกลุ่มด้วยกัน    กลุ่มแรกเป็นกลุ่มที่หากินกันเองตาม  ธรรมชาติ  ส่วนมากจะเป็นลิงที่อาศัยอยู่ในอำเภอรอบนอกเขตเมือง บริเวณที่มีภูเขาและวัดตั้งอยู่มีแหล่งอาหารเพียงพอ จึงหากินกันเอง  อีกกลุ่มหนึ่งเป็นกลุ่มที่มีคนให้อาหาร ซึ่งส่วนมากจะอยู่ในเขตเมือง กลางวันหากินตามบ้านเรือนของประชาชน   สำหรับพฤติกรรมของลิงในเมืองลพบุรี  จะอาศัยในโบราณสถาน  อาคารบ้านเรือน  แบ่งพวกกันชัดเจน  มีสุขภาพสมบูรณ์ไม่ดุร้ายมีความเป็นลิงเมืองมากกว่าลิงป่า  เมื่อกินอาหารอิ่มแล้วมักจะไม่รบกวน แย่งของนักท่องเที่ยวแต่อย่างใด  และรวมตัวกันเป็นฝูงมีตัวใหญ่ปกป้องตัวเล็ก มีจ่าฝูง มีการแบ่งพวกชัดเจน   สำหรับอาหารที่ลิงลพบุรีชอบมากก็คือ  ทุเรียน   ยาคูลท์/นมเปรี้ยว  เม็ดบัว  เมล็ดทานตะวัน   กล้วยหอม  กล้วยไข่  ส่วนทองหยิบ  ทองหยอดนั้นชอบมากที่สุด   สภาพปัญหาของลิงลพบุรีบางส่วน  พบว่า บางส่วนมีอาหารและน้ำไม่เพียงพอ  สกปรก  ด้านสุขภาพ ผอม เป็นโรคผิวหนัง  รบกวนประชาชน  และรับอาหารที่ไม่ปลอดภัย

      ในแผ่นพับได้เสนอการบริหารจัดการลิงลพบุรี ระยะสั้น โดยจะสร้างพื้นที่ปลอดโรคพิษสุนัขบ้า ในพื้นที่รอบแหล่งที่มีลิงอาศัยอยู่  เก็บตัวอย่างจากลิงป่วยหรือตาย  เพื่อตรวจหาความชุกของโรคติดต่อระหว่างสัตว์กับคน  ได้แก่  โรคพิษสุนัขบ้า โรคฉี่หนู  โรคพยาธิภายใน และโรคบิด  ในเขตเมืองลพบุรีจะใช้จุลินทรีย์ที่มีประสิทธิภาพผสมน้ำให้ลิงกินและใช้ทำความสะอาดตัว เพื่อลดปัญหากลิ่นและโรคผิวหนัง สำหรับการบริหารจัดการระยะยาวจะมีการบูรณาการความคิดเห็น  ของผู้ที่เกี่ยวข้องเพื่อการบริหารจัดการที่ยั่งยืน  สำหรับแนวทางการบริหารจัดการด้านอื่นๆ จะจัดระเบียบร้านค้าบริเวณ ศาลพระกาฬ  สร้างจิตสำนึกแก่ผู้เกี่ยวข้อง เช่นพ่อค้า  แม่ค้า  ไกค์นำเที่ยว และนักท่องเที่ยว  นำเสนอสื่อต่างๆ เพื่อให้สังคมรับทราบปัญหา และจัดเจ้าหน้าที่ดูแลทรัพย์สินของนักท่องเที่ยวและประชาชนทั่วไป

       จากการประชุมของมูลนิธิเพื่อลิงลพบุรี  ครั้งที่1/2556 เมื่อวันศุกร์ที่15 มีนาคม  2556 เวลา  13.00 น.ได้มีมติเป็นเอกฉันท์ยินดีให้การสนับสนุนกิจกรรมเพื่อลิงลพบุรีในทุกทางที่จัดให้มีขึ้นในจังหวัดลพบุรีและเป็นไปตามขีดความสามารถของมูลนิธิ  จึงเผยแพร่มาให้ทราบโดยทั่วกัน